5η Εκδήλωση 11/11/2009, Δραματοποιούμε τον JACQUES PRÈVERT και γράφουμε HAIKU μαθαίνοντας Γαλλικά, η παρουσίαση

Για τις διαφάνειες της παρουσίασης πατήστε εδώ



Τα τελευταία χρόνια η διαφοροποίηση του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών της Γαλλικής γλώσσας έφερε στην επιφάνεια έννοιες όπως η ανάδειξη του εγγραμματισμού, της πολυγλωσσίας και της πολυπολιτισμικότητας

Ο εγγραμματισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ενεργητική χρήση της γλώσσας και αφορά στη χρήση του λόγου σε διαφορετικά κοινωνικοπολιτισμικά περιβάλλοντα σε ένα πλαίσιο διάδρασης και αλληλεπικοινωνίας.

Με την καλλιέργεια του εγγραμματισμού  προσεγγίζουμε ολιστικά τη γλώσσα σαν κείμενο, σαν κοινωνική διαδικασία και πρακτική ενώ βάζουμε τις βάσεις για την κοινωνικοποίηση των μαθητών.

Ο εμπλουτισμός της διδασκαλίας με δραστηριότητες που αξιοποιούν την πολυγλωσσία και την πολυπολιτισμικότητα, ενθαρρύνει τους μαθητές να κατανοούν γλωσσικές και πολιτισμικές διαφορές, να απορρίπτουν στερεότυπα, να επαναπροσδιορίζουν στάσεις και  συμπεριφορές μέσα από διεργασίες που βοηθούν στη γνωστική και συναισθηματική τους ανάπτυξη.

Από αυτές τις ανάγκες ενεργοποιήθηκε η απόφασή μου να ασχοληθώ μεταξύ άλλων και με την δραματοποίηση ποιημάτων.

Η επιλογή του ποιητή, του Jacques Prèvert, δεν είναι τυχαία αφού πρόκειται για πολυγραφότατο ποιητή και σεναριογράφο, μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, που έζησε στη Γαλλία από το 1900 έως το 1977.

Η επιλογή των ποιημάτων έγινε γιατί μέσα από τα σχολικά στιγμιότυπα που περιγράφουν, εκφράζουν ανησυχίες και όνειρα, ευαισθησίες και αντιθέσεις και καταλήγουν, μέσα από μια ασταμάτητη κίνηση εικόνων, στον ύμνο της ζωής, της ελευθερίας και της χαράς.

Aρχικά δόθηκε στα παιδιά της Α΄τάξης το ποίημα  Le cancre – Ο κακός μαθητής με σκοπό να το αναπτύξουν στο πλαίσιο του μαθήματος της δημιουργικής γραφής και να το δραματοποιήσουμε στη συνέχεια. Όμως τα αποτελέσματα δεν ήταν αρκετά ώστε να προχωρήσουμε στην αξιοποίησή τους. ( Είπαν ΟΧΙ και με τις πράξεις και με την ψυχή τους. Έκρυψαν τον κακό μαθητή στις φτερούγες τους!).

Στη συνέχεια ασχοληθήκαμε με τρία συγκεκριμένα ποιήματα που παρουσιάζουν σχολικά στιγμιότυπα με έντονη την προσπάθεια της φυγής από την καθιερωμένη συμβατικότητα.

Τα παιδιά αντιμετώπισαν την ιδέα της δραματοποίησης και της απαγγελίας διστακτικά και επιφυλακτικά όχι γιατί δεν είναι τολμηρά αλλά γιατί η επαφή τους με τα γαλλικά αριθμούσε μόνο λίγους μήνες, μόνο λίγες ώρες σχολικής διδασκαλίας. Για να το αντιμετωπίσουμε αυτό τους πρότεινα να έχουν τα κείμενα στα χέρια τους. Έτσι απαλλάχτηκαν από το άγχος της απομνημόνευσης και επικεντρώθηκαν στο λόγο, στην κίνηση και στην εκφραστικότητα.

Τα κείμενα των ποιημάτων αποφασίσαμε να μοιραστούν σε ομάδες ανάγνωσης-απαγγελίας και να ακολουθεί ή να προηγείται η ελληνική μετάφραση ώστε να μπορούν να παρακολουθούν την απαγγελία όλοι όσοι βρίσκονταν στο ακροατήριο.

Pour faire le portrait dun oiseau – Για να κάνετε το πορτραίτο ενός πουλιού. Πλούσιο σε εικόνες και μεταφορές, κοντά στα ενδιαφέροντα της δημιουργίας, της αναζήτησης και της ανακάλυψης. Είναι μια έκκληση για να ξαναέρθουμε σε επαφή με το νόημα της ζωής: τη φύση. Αυτό έχει χαθεί, ανακαλύπτοντάς το ξαναβρίσκουμε την ίδια τη ζωή.

Η προβολή που θα παρακολουθήσουμε είναι από την τελική εκδήλωση του σχολείου τον Ιούνιο του 2008 στο Δημοτικό  Θέατρο Αμπελοκήπων.

L accent grave – H οξεία. Ένα δροσερό λογοπαίγνιο με τις ανησυχίες ενός αφηρημένου μαθητή που συνοψίζονται παίζοντας με το γνωστό Σαιξπηρικό ερώτημα: «to be or not to be»,«être ou ne pas être», «να είσαι ή να μην είσαι» και εδώ αρχίζει το λογοπαίγνιο «être où ne pas être» «να είσαι εκεί όπου δεν είσαι».

Τη διαφορά την κάνει ένα τόσο δα μικρό σημαδάκι l’ accent grave, η βαρεία. Μικρές λεπτομέρειες που δημιουργούν τις μεγάλες διαφορές. Είναι αυτό ένα πρόβλημα; Το πραγματικό – η τάξη και το μη πραγματικό – το όνειρο συνυπάρχουν αρμονικά και αυτή η προοπτική τα κάνει όλα δυνατά…

Θα παρακολουθήσουμε τη μαγνητοσκόπηση του ποιήματος από την παρουσίαση που έκανε το σχολείο μας στα 43α Δημήτρια στο θέατρο  «Άνετον».

Page d’ écriture – Σελίδα γραπτού. Τα σύμβολα που υπήρχαν στα δύο προηγούμενα ποιήματα, το πουλί και ο μαθητής, συνυπάρχουν σαν κυρίαρχα στοιχεία και συμβολίζουν την ελευθερία. Και οι δύο είναι ελεύθεροι να κινηθούν και να μιλήσουν. Το πουλί είναι ο φίλος του ποιητή, ο οποίος πετάει για ένα άλλο δέντρο έχοντας στις φτερούγες του τα ποιήματά του. Οι τοίχοι της τάξεις που πέφτουν αναπαριστούν τα όρια της καθημερινότητας. Είναι όλες οι συνήθειες με τις οποίες ο άνθρωπος είναι δεμένος.

Ακολουθεί προβολή από την παρουσία του σχολείου μας στα 43α Δημήτρια στο θέατρο «Άνετον».

Το τελευταίο αυτό ποίημα « Η σελίδα γραπτού» ξαναδουλεύτηκε φέτος στην αρχή της σχολικής χρονιάς, όταν οι μαθητές της Β’  και της Γ’ τάξης έκαναν μια μικρή γιορτή για το καλωσόρισμα των μαθητών της Α’ τάξης. Με αυτή την ευκαιρία το ποίημα και το κινησιολογικό κομμάτι μας απασχόλησαν και πάλι. Οι διαφορές ήταν εμφανείς, τα παιδιά είχαν μεγαλύτερη άνεση στην έκφραστικότητά τους, στην άρθρωση του λόγου και στην ευχέρεια χειρισμού της απαγγελίας. Από αυτή τη γιορτή δεν έχουμε μαγνητοσκόπηση, γι’αυτό μετά από κάποιες ιδέες που ανταλλάξαμε με τη διευθύντριά μας, την κυρία Αδαλόγλου αποφάσισα να καταγράψω τις αλλαγές μέσα από μια άλλη οπτική.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τη συνάδελφο Μαρία Νικολαΐδου, που επιμελήθηκε τα χορευτικά κομμάτια των ποιημάτων και το Δημήτρη Ζάχο που βιντεοσκόπησε τη προβολή του τελευταίου ποιήματος.

Αλλά προπάντων θα ήθελα να ευχαριστήσω τους αγαπητούς μαθητές μου που αγόγγυστα συμμετείχαν σ’ αυτή την προσπάθεια.

Στη σχολική διαδικασία είναι συνεχής η προσπάθειά μου να προσεγγίσουν τα παιδιά τη ξένη γλώσσα χωρίς φόβο, να παίξουν, να χαρούν, να δημιουργήσουν ώστε να την κατακτήσουν όσο το δυνατόν πιο ευχάριστα.

Για το σκοπό αυτό επιστρατεύονται διάφορα μέσα και τεχνικές όπως:

calligrammes – γνωστό ως λεκτρισμός στα ελληνικά,

virrelangues – οι πάντα διασκεδαστικοί γλωσσοδέτες,

proverbes – παροιμίες και γνωμικά,

comptines -σύντομα παιδικά τραγουδάκια,

δημιουργία κόμιξ με τη βοήθεια απλών διαλόγων,

δημιουργία haikuαπλά ποιήματα ιαπωνικής τεχνολογίας με 17 μόνο συλλαβές.

Στόχος μου είναι να ενεργοποιηθεί το σύνολο της προσωπικότητας του μαθητή και μέσα σε ένα δημιουργικό κλίμα συνεργασίας να γίνει ο καθένας ισότιμα αποδεκτός στην τάξη ώστε να αποθαρρύνεται η αρνητική κριτική και ο ανταγωνισμός.

Mια  από τις δραστηριότητες που ζωντάνεψαν την τάξη στη διάρκεια της περσινής χρονιάς ξεπήδησε μέσα από το «Διαγωνισμό  συγγραφής ποιημάτων Haiku» που οργάνωσε το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της εβδομάδας Γαλλοφωνίας.

Τα παιδιά της Β’ τάξης, πάντα πρόθυμα , δέχτηκαν να δοκιμάσουν με μια περιέργεια στα μάτια και ένα κρυφό χαμόγελο αμφιβολίας γι’ αυτά τα ιδιόμορφα γιαπωνέζικα ποιήματα που είναι εύκολο να γράψει οποιοσδήποτε χωρίς πολλές λεκτικές απαιτήσεις, γνώσεις γραμματικής και σύνταξης.

Μετά από μια σχετική έρευνα, έδωσα στην τάξη σύντομες πληροφορίες για την ποίηση των haiku, αντιπροσωπευτικά haiku γνωστών Ιαπώνων και Ελλήνων λογοτεχνών, όπως του Γ. Σεφέρη, ο οποίος σε νεαρή ηλικία, το 1929, έγραψε τα δικά του haiku, του συναδέλφου Παναγιώτη Αργυρόπουλου, καθώς και haiku συνομηλίκων τους, στα γαλλικά, από προηγούμενους διαγωνισμούς.

Με σύνθημα ότι «πρόκειται για ένα σύντομο ποίημα που μιλάει για τη στιγμή όπως ακριβώς μια φωτογραφία που συλλαμβάνει στιγμιαία την πραγματικότητα» και την υπενθύμιση των πέντε βασικών αξόνων (*απλότητα, *συγκεκριμένο αριθμό συλλαβών, *συντομία, *μία ή περισσότερες εικόνες, *ένα θέμα) που πρέπει να έχουμε στο νου μας, ξεκίνησε και αυτή η περιπέτεια.

Η ανταπόκριση των παιδιών υπήρξε μεγάλη. Είχαμε μια μεγάλη παραγωγή haiku και όσα από αυτά παραδόθηκαν έγκαιρα συμμετείχαν στο διαγωνισμό. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η δραστηριότητα ολοκληρώνεται ευχάριστα όταν φτάνει το μήνυμα της βράβευσης ενός από τα 15  haiku με τα οποία συμμετείχε το σχολείο μας.

«Le vent souffle, le rumeur des feuilles devient magique»

«Mε τον αέρα το θρόισμα των φύλλων γίνεται μαγικό»

Στο ξεκίνημα της φετινής χρονιάς τα haiku έγιναν η αρχή των μαθημάτων μας και το ξεσκόνισμα των γαλλικών μας μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. Τα παιδιά διάλεξαν όσα θεώρησαν πιο κατάλληλα, τα απήγγειλαν και τα αναπαρέστησαν με παντομίμα, βοηθούμενα από στοιχεία της τεχνικής του play back theater.

Η όλη δραστηριότητα ενεργοποίησε τη δημιουργικότητα της μαθήτριας Δήμητρας Αναστασιάδου, της οποίας η συμμετοχή μας χάρισε τη διάκριση. Κατασκεύασε λοιπόν ένα λιλιπούτειο βιβλίο στο οποίο συμπεριέλαβε όλα τα haiku των συμμαθητριών της.

Αν θελήσουμε να αξιολογήσουμε τις προσπάθειες αυτές των παιδιών θα εύρισκα αρκετά θετικά αποτελέσματα.

Από άποψη διαθεματικότητας κινητοποιήθηκαν όλοι οι μαθητές της τάξης που θέλησαν να πλαισιώσουν τη δραματοποίηση και όχι μόνο οι μαθητές του γαλλόφωνου τμήματος. Ανέπτυξαν στρατηγικές στη χρήση της γλώσσας, έμαθαν να ερευνούν, να αυτενεργούν, να ενεργοποιούν τη φαντασία τους, να χειρίζονται τη γλώσσα σαν εργαλείο κοινωνικής δράσης. Ποιος από αυτούς που συμμετείχαν δε σιγοψιθύρισε φράσεις που για κάποιο λόγο ξεχώρισε και θυμήθηκε αυθόρμητα στο σπίτι του, στο λεωφορείο, στους διαδρόμους του σχολείου;

Quelque chose de joli, quelque chose de simple

Cest exact monsieur le professeur

–Être ou ne pas être

Deux et deux quattre

–Quand vous aurez fini de faire le pitre?

Η όλη προσπάθεια είχε όλες τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της ομαδικότητας και την ανάπτυξη της κοινωνικής συμπεριφοράς των μαθητών ώστε να οδηγηθούν σε μια πιο δημιουργική και πρακτική σκέψη.

Από άποψη μεθοδολογίας η επικοινωνιακή προσέγγιση συνδυάστηκε απόλυτα με παραδοσιακούς τρόπους διδασκαλίας :

(επανάληψη, απομνημόνευση, χρήση μητρικής γλώσσας) και στόχευσαν στη γνώση της γλώσσας, στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, στην επικοινωνία αλλά κυρίως στην ανάπτυξη δεξιοτήτων στον προφορικό λόγο , πράγμα που ενθάρρυνε τους μαθητές και κατέρριψε  εν μέρει στα μάτια τους το μύθο ότι τα γαλλικά είναι δύσκολα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: