Eκδήλωση Δεκεμβρίου

Πρόσκληση

5η εκδήλωση

Σας καλούμε την

Τετάρτη, 11 Νοέμβρη στον “Ιανό”

με δύο παρουσιάσεις:

α) Μαθηματική επαγωγή εν κινήσει

β) Δραματοποιούμε τον Jacques  Prevert και γράφουμε Haiku μαθαίνοντας γαλλικά

 

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ  ΕΠΑΓΩΓΗ  ΕΝ  ΚΙΝΗΣΕΙ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ  ΑΝΤΙΟΠΗ, Μαθηματικός

antiopial@in.gr

Προσφάτως παρατηρείται αυξανόμενο ερευνητικό και ακαδημαϊκό ενδιαφέρον για τις μεθόδους και τις συνακόλουθες τεχνικές της αποτελεσματικής διδασκαλίας και μάθησης των μαθηματικών. Αυτή η προσπάθεια είναι ιδιαίτερα έντονη κατά τη μετάβαση του παιδιού από την πρωτοβάθμια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, διότι τότε παρατηρείται μείωση των κινήτρων μάθησης του παιδιού για τα μαθηματικά.

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται ένα πιλοτικό Πρόγραμμα βιωματικής μάθησης Μαθηματικών εννοιών και αποδεικτικών μεθόδων που εφαρμόστηκε στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης με την επαγωγική κίνηση του χορού ΤΑΪ ΤΣΙ (Κινέζικης πολεμικής τέχνης). Δύναται κάθε μία περίπτωση (κίνηση) που ισχύει να διαδέχεται την επόμενη που επίσης ισχύει και επαληθεύει γενικά τον αρχικό ισχυρισμό μας, ο οποίος συγκεκριμένα είναι: 1+2+3+4+5+6+7+8 (διπλές κινήσεις, μία δεξιά και μία αριστερά) =8(8+1)/2, θα βγάλουμε τον αντίπαλο νοκ άουτ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 8 ζευγάρια μαθητών(8 αγόρια, 8 κορίτσια), διήρκεσε 5 μήνες με μία συνάντηση κάθε βδομάδα  για την εκμάθηση της 8άρας, φόρμας ΤΑΪ ΤΣΙ. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά και συζητούνται για την αναγκαιότητα της μελλοντικής συστηματικής διερεύνησης για τη διδασκαλία των Μαθηματικών με κίνηση.

Δραματοποιούμε τον Jacques Prevert

και γράφουμε Haiku μαθαίνοντας γαλλικά

Αγγελική Αραμπατζόγλου, Γαλλικής

«…και οι τοίχοι της τάξης σωριάζονται ήσυχα…» Μαθητές της Α’ τάξης δούλεψαν με λόγο και κίνηση πάνω σε τρία ποιήματα: Η οξεία, Για να κάνετε το πορτρέτο ενός πουλιού και Σελίδα γραπτού τα οποία δηλώνουν έντονα την απόλυτη ανάγκη για το ΟΝΕΙΡΟ, την ΑΠΟΔΡΑΣΗ, τη ΖΩΗ.

Την επόμενη χρονιά γνώρισαν την ιδιόμορφη ποίηση των Haiku και δημιούργησαν τα δικά τους στα γαλλικά. Η δημιουργικότητα και η φαντασία τους τα έβγαλαν από το χαρτί και τα αναπαρέστησαν με κίνηση και χορό.

Η ιδέα της δεύτερης γραφής πλαισιώνει και τις δύο προσπάθειες πέρα από την κυριολεκτική εφαρμογή της, πιο μεταφορικά και πιο ανάγλυφα.

Μέσα σε ένα σχολείο πολυδιάστατο που στοχεύει στην απόδραση από την καθημερινότητα με τρόπους δημιουργικούς και ευχάριστους η ελευθερία στο λόγο και στην κίνηση μας βοηθάει να ρίχνουμε τους τοίχους της τάξης και να ονειρευόμαστε…

Τρία κείμενα του Δ. Ψαθά

Τρία κείμενα του Δ. Ψαθά για την επέτειο του πολέμου κατά του φασισμού το 40-44

ΘΥΣΙΑ

Τύπος ηρωικός; Δεν έμοιαζε. Ο μόνος του η­ρωισμός ήταν ότι κατάφερνε να ζει χωρίς να κλέβει και να ελπίζει χωρίς να φώσκει ελπίδα πουθενά. Φι­λότιμος. Τίμιος. Αγαπούσε την Ελλάδα το μπαρμπέρικό του και τις όπερες. Μισούσε το μπλιγούρι, τους Γερμανούς και την σιωπή. Πολύ συχνά χαρι­τωμένος. Όταν έβλεπε Γερμανό ή Ιταλό στον δρό­μο έβαζε προνοητικά το χέρι του στην τσέπη, άνοι­γε την παλάμη του και μούντζωνε.

Ένας κοντούλης ήταν.

Κεφάλι στρογγυλό με φαλακρίτσα και μια χω­ρίστρα με τριάμιση μαλλιά. Γαβρήλος ο κουρέας. Έκρυβε, λοιπόν, έναν Εγγλέζο και κρατούσε το πράμα τόσο μυστικό ώστε το ήξερε κόσμος και ντουνιάς.

— Γαβρήλο δε φοβάσαι;

— Τι να φοβηθώ;

— Αν το μάθουν; Αν σε πιάσουν;

— Ας το μάθουν. Όλος ο κόσμος κρύβει Εγ­γλέζους. Ποιον θα πρωτοπιάσουν; Ήλθαν και πο­λέμησαν στην πατρίδα μας οι άνθρωποι. Να τους αφήσουμε στο έλεος του Θεού; Στο κάτω κάτω μια ζωή είναι αυτή!

Σωστό.

Εδώ και λίγους μήνες στρατός της αυτοκρα­τορίας ξεκίνησε από την Αυστραλία κι ήλθε να πολεμήσει στην Ελλάδα για ένα κοινό ιδανικό, την λευτεριά. Κι εκεί στις Θερμοπύλες η Μοίρα ξανά­βαλε την Ιστορία να γράψει μερικές σελίδες επά­νω στο πανάρχαιο εκείνο θέμα που διάλεξε ο τόπος μας να δίνουν εξετάσεις οι λαοί. Ύστερα ήλθε η κατάρρευση. Κι ένα πρωί σκόρπισε ο στρατός κι οι στρατιώτες φεύγαν να προλάβουν τα καράβια. Είδαν τότε οι Αθηναίοι τις φάλαγγες να περνάνε απ’ την οδό Σταδίου με τους στρατιώτες σκονισμένους, άγρυπνους αξύριστους, με τα τανκς τους φορ­τωμένα λάσπες, άπλυτους, ταλαιπωρημένους, κουρασμένους επάνω στα μηχανοκίνητά τους αλλά με το χαμόγελο στο πρόσωπο:

— Γκουτ μπάι, λέγαν οι Εγγλέζοι.

— Αντίο σας, λέγαν οι Ρωμιοί. Με το καλό να ξαναρθείτε.

— Γες, γες. Γκουτ μπάι. Θα ξαναρθούμε, απαντούσαν οι Εγγλέζοι.

Ένας φιλικός στρατός που φεύγει είναι πάντα κάτι λυπηρό που σφίγγει τις καρδιές. Και δεν ή­ταν, βέβαια εκείνη την στιγμή μονάχα η λύπη για την τύχη του στρατού αυτού που έφευγε αλλά κι η αγωνία για τους Γερμανούς που κατέβαιναν και φέρναν στις βαριές τους μπότες τη σκλαβιά.

Και φτάσαν.

Είχε φύγει ο όγκος του εγγλέζικου στρατού αλ­λά αιχμαλωτίστηκαν πολλοί κι άλλοι πολλοί εμείνανε κρυμμένοι δω και κει· προ πάντων στην Αθήνα. Κι όταν οι Γερμανοί στρογγυλακάθισαν στο στήθος της Ελλάδας έβγαλαν διαταγή: Όποιος κρύβει Εγγλέζο τουφεκίζεται. Αλλά καρφί δεν του καιγόταν του Γαβρήλου. Κι όχι μονάχα αυτό παρά το μυστικό το ήξερε όλη η πελατεία του και το μάθαινε όποιος έμπαινε στο μαγαζί.

— Τι κάνει ο Εγγλέζος σου, Γαβρήλο;

— Εν τάξει ο κρεμανταλάς.

— Είναι ψηλέας;

— Ντερέκι ο αφιλότιμος.

— Έμαθε ελληνικά;

— Εμ τσάτρα πάτρα, όλο και κάτι κοπανάει. Αλλά τα ρωμαίικα που λέει αυτός, μονάχα Εγγλέ­ζος μπορεί να τα καταλάβει.

Έως εδώ καλά.

Όσο περνούσε όμως ο καιρός τα πράματα ζορίζαν. Την άνοιξη κάτι πήγαινε κι ερχόταν. Το φθινόπωρο αγριέψαν απότομα. Κι όσο έμπαινε ο χειμώνας κατάμαυρα γινόταν όλα. Το ζήτημα του φαγητού έγινε φοβερό κι ο δύστυχος κουρέας βρέθηκε σ’ απόγνωση. Με κόπο κατάφερνε να βρίσκει λίγη πρασινάδα για το σπίτι του. Κι όταν κανέ­να μαυραγοριτάκι του έφερνε καμιά οκά ρεβίθια ή φακές ήταν ευτυχισμένος. Μα τούτο γινόταν πο­λύ σπάνια κι ο Γαβρήλος βρισκόταν σ’ αδιέξοδο:

— Τι να του κάνω, βρε παιδιά;

— Δεν τρώει λαχανίδες ο Εγγλέζος;

— Μπα τον ευλογημένο. Γελάει που τις βλέπει.

— Γελάει;

— Αμέ; Και τούτο είναι που με στενοχωρά. Γιατί, βλέπεις, ούτε και γκρινιάζει ο χριστιανός παρά μονάχα λέει «βέρι γκουτ» και μένει νηστικός. Κι όμως χάνει κιλά ο φουκαράς. Κοτζάμ άντρας μου ήτανε και του ’μεινε τώρα μόνο το ψήλος. Κατάλαβες; Κατάντησε σπαγέτο!

Δράμα.

Πώς θα εξασφαλιζόταν ο επισιτισμός του Άγ­γλου απ’ τον φουκαρά; Πολλοί πελάτες του τον συμβουλεύαν να τον ποραδώσει σε πλούσιους. Αλ­λά ο Γαβρήλος γινότανε θηρίο.

— Αδύνατο. Αυτό ποτέ!

— Γιατί μωρέ Γαβρήλο;

— Ντροπή μας, βρε παιδιά. Κι εδώ ο πλούσιος δηλαδή; Γιατί κι ο φτωχός να μη γλιτώσει έναν Εγγλέζο; Μονάχα για τους πλούσιους ήρθαν και πολεμήσαν οι χριστιανοί; Άντε βρε παιδιά! Άντε όλοι μαζί να τον γλιτώσουμε!

Και τότε η πελατεία του Γαβρήλου το  πήρε ζήτημα φιλότιμου. Όλοι μαζί, βρε Έλληνες, να σώσουμε τον Άγγλο. Κι άλλος έφερνε φασόλια, άλλος τυρί, άλλος γαλέτα, άλλος ελιές, άλλος παστό, άλλος κανένα αυγό. Κι όλοι μαζί απ’ το υστέρημά τους. Μες την τρομαχτική πείνα που θέριζε τον κόσμο, το μπαρμπέρικο του Γαβρήλου είχε γίνει κέντρο επισιτισμού για τον Εγγλέζο. Κι όταν έμπαινα στο κουρείο κι έβλεπα σιωπηλούς τους πελάτες ν’ αφήσουν στη γωνιά το πακετάκι τους η ψυχή μου γέμιζε χαρά.

— Πώς πάει ο Εγγλέζος σου, Γαβρήλο;

— Φίνα ο αλιτήριος.

— Τρώει τώρα; Τρώει;

— Τρώει ο θεομπαίχτης.

— Πήρε καμιά σταλιά απάνω του;

— Άσ’ τα! Χτες τον ζύγισα. Μου πήρε τρία κι­λά τούτο τον μήνα. Είπα πως θα χαρεί. Μπα, τον κρεμανταλά. Μόνο που είπε «βέρι γκουτ» και πάει. Και μου ’χει τώρα άλλες μελαγχολίες να χαρείτε. Μου θέλει Φίτι-μπολ!

Ήθελε και φουτ-μπολ. Αλλά σ’ αυτό ο κου­ρέας Γαβρήλος ήξερε να βάζει πειθαρχία στον Εγ­γλέζο του. Φιτί-μπόλι, νιξ, άσ’ την παλιοκουβέντα. Κι ήταν τώρα ευτυχισμένος γιατί είχε τακτο­ποιήσει την υπόθεσή του κι ήταν ακόμα δυο φορές περήφανος γιατί κι οι άλλοι Έλληνες τον βοηθού­σαν. Αλλά το πράμα είχε γίνει πια δημόσια υπό­θεση. Κι επειδή στον τόπο τούτο δε ζουν μονάχα άγγελοι κάποιος λαμπρός Ρωμιός τον πρόδωσε κι ένα πρωί φτάσαν αγριεμένοι οπό μπαρμπέρικο οι Γερμανοί:

— Γαβρήλος, εσύ;

— Γες.

— Γες;!! Κομ του ζαμεν.

Κιτρίνισε ο Γαβρήλος:

— Μπαρδόν;

Τον άρπαξαν με τις κλωτσιές:

— Έλα μαζί. Κομ!..

Την ίδια στιγμή στο σπίτι του Γαβρήλου είχαν πάει άλλοι Γερμανοί και πήραν μαζί τους τον Εγ­γλέζο αφού ξυλοφόρτωσαν την γυναίκα και τα δυο του τα παιδιά. Σε λίγο καιρό μάθαμε πως ο Γα­βρήλος τουφεκίστηκε. Ένα χαρτάκι του μοναχά έ­φτασε στα χέρια μας: «Παιδιά, με φάγαν τα σκυ­λιά. Μην αφήσετε την γυναίκα μου και τα παιδιά μου να πεθάνουνε στην πείνα».

Φτωχέ Γαβρήλο!

Μέσα σε τούτο το κακό που χειροτέρευε μέρα με την μέρα καθένας πια κοιτούσε να μη πεθάνει ο ίδιος απ’ την πείνα. Ποιος να θυμηθεί την δική σου τη γυναίκα και τα δικά σου τα παιδιά; Έπεσες για την Αγγλία. Μεγάλη είναι η χώρα, δε θα σε ξεχάσει. Έτσι λέμε…

Η ΟΥΡΑ

— Κύριε Θενάση.

— Τι θες κυρά μου;

— Πότε θα μοιράσεις το σπανάκι;

— Να μη βιάζεσαι, κυρά μου. Ακούς; Όλα κι όλα! Εδώ πέρα δε σηκώνει βία κι άμα δεν σου γουστάρει να πας αλλού!

Να πάει άλλου; Πού, δηλαδή; Η κουβέντα του κυρίου Θανάση είχε σαρκασμό γεμάτο σιγουριά και κακεντρέχεια. Γιατί ήξερε ότι η Αθήνα ήταν έρημος απέραντη όπου μπορούσες να τριγυρνάς μερόνυχτα χωρίς να βρεις ούτε φυλλαράκι. Έχοντας, λοιπόν, ο ίδιος σπανάκι ήξερε ότι είχε θησαυρό. Και φερνό­ταν, για μια φορά ακόμα, περίπου σαν μαχαραγιάς, που επρόκειτο ν’ ανοίξει τις κάσες του και να μοιράσει χρυσάφι στον κοσμάκη.

Ουρά. Και τι ουρά! Απ’ το μαγαζί του άρχιζε και χανόταν πέρα στο γύρισμα του δρόμου. Κι ο κύριος Θανάσης την επιθεωρούσε με την βαθύτερη αυταρέσκεια και την ικανοποίηση ανθρώπου που νιώθει την έκταση της δύναμής του.

— Ακούς κυρά μου;

— Άκουσα κύριε Θανάση.

— Κουβέντες δε σηκώνω. Κι όποιανου τ’ αρέ­σει. Κι όποιανου δεν τ’ αρέσει να μας ξεφορτώ­νεται.

Γλώσσα της εποχής. Γιατί ο μανάβης βρέθηκε ξαφνικά ανάμεσα στην ένδοξη σειρά των ισχυρών. Καπελαδούρα από δω. Χαμόγελο από κει. Υπόκλιση πάρα πέρα. Ύφος ταπεινό και μάτια αγωνι­ώδη γύρω του. Ήταν «κυρ-Θανασάκης» προπολεμι­κά κι άξαφνα τον άρπαξε ο πόλεμος και τον έκανε «αξιότιμον κύριο Θανάσην». «Αξιότιμος κ. Δημη­τράκης» ήταν ο πελάτης του. Και τώρα έγινε α­πλώς «κυρ-Δημητράκης». Οι περιστάσεις ανυψώνουν και καταποντίζουν.

Ο άντρας — που λέτε — είναι λογικός και ψύχραιμος και προσαρμόζεται ευκολότερα στις περιστάσεις. Αλλά η γυναίκα είναι στοιχείον ανυπότακτο. Σύμπτωση δε την ουρά, τη μέρα εκείνη, απο­τελούσαν μονάχα οι γυναίκες. Κυρίες. Γυναικούλες. Δουλικά. Νοικοκυρές. Νοικοκυρούλες. Αλανιάρες. Κορίτσια καθώς πρέπει. Γλωσσούδες. Σεμνές. Καβγατζούδες. Ειρηνικές και λιγομίλητες. Πολικότατες και λυσσαλέες. Γιατί ήταν πολύ μεγάλη η ουρά και πολυποίκιλο το υλικό της. Κι όσο για τον κυρ-Θανασάκη, έστριβε το μουστάκι του, σκούπιζε με το μανίκι του τη μύτη, κι έκανε τη δουλειά του με ρυθμό αργότερο ακόμα κι απ’ το «ραλαντί» του κινηματογράφου, ίσως γιατί ένιωθε ηδονή να βασανίζει τις γυναίκες, ίσως γιατί βαριόταν, ίσως γιατί του πήγαινε καλύτερα στην νεοαριστοκρατική του ιδιοσυγκρασία — το μόνο που δεν έκανε ή­ταν να βιαστεί.

Οι γυναίκες δεν πολυφημίζονται για την υπομο­νή τους. Το πρώτο ημίωρο της αναμονής πήγε μάλ­λον καλά. Το δεύτερο χειρότερα. Το τρίτο, φυσικά, πολύ χειρότερα ακόμα. Βουή εσηκωνόταν από την ουρά — μέχρι προ ολίγου — βουή κουβέντας, κουτσομπολιού και συζητήσεων περί ζωής, συζύγων, υπηρεσίας, ακρίβειας, ερώτων, σκανδάλων, πείνας, θανάτων, καυγάδων, συγκοινωνίας, πολέμου Γερμα­νών, Ιταλών, αισχροκέρδειας. Όλα αυτά όμως τα προχειρότερα θέματα της κουβέντας που αποτελούν την ανακούφιση των γυναικών της συνοικίας κατά την πολύωρη αναμονή τα διέκοψε φοβερή φωνή γλωσσοκαπάνας:

— Βρε παλιομανάβη!

Ουρανοί! Η θρασυτάτη αυτή πρόκληση αφο­ρούσε τον μαχαραγιά! Δεν μπορούσε, βέβαια, ούτε να το βάλει η φαντασία του ανθρώπου ότι ήταν δυνατό να υπάρχει πλάσμα τόσο ασεβές στον κόσμο ώστε να τολμήσει ν’ απευθυνθεί σ’ αυτόν μ’ αυτή τη γλώσσα — σε μια στιγμή, μάλιστα, του απόγειου της δόξας του. Αλλά η φοβερή λέξη εξακοντίστηκε απ’ την γλωσσοκοπάνα για δεύτερη φορά με ακριβέστερο καθαρισμό του στόχου:

— Εσένα λέω, βρε!

— Εμένα;

— Εσένα, μάλιστα. Τι μας πέρασες, βρε, εμάς εδώ πέρα και πας σινάμενος κουνάμενος σα νύφη; Βρε τρεις ώρες ξεροσταλιάσαμε στα πόδια μας που να ξεραθείς ολάκερος, βρε σαχλαμάρα, έγινες άν­θρωπος και λόγου σου και δε δίνεις διάρα για τον κόσμο και πιάνεις την κουβέντα και σου και μου και — πάρ’ τα πόδια σου, λοιπόν, μας έχεις αλαλιάσει!

Ποτέ μεγαλειότητα δε δέχτηκε τραύμα τόσο βαρύ απάνω στην αποθέωση του μεγαλείου της. Κατάχλομος γύρισε ο μανάβης και ούρλιαξε γεμάτος λύσσα:

— Μωρή τσιμπλού!…

— Τσίμπλης είσαι εσύ κι όλο σου το σόι, παλιοαλήτη, πειναλέε, που μας παρακαλούσες μέχρι χτες να ψωνίσουμε καμιά μελιτζάνα από το βρομομάγαζό σου, που δεν το ζύγωνε ψυχή, και κόντευες να ψοφήσεις απ’ την πείνα, θεομπαίχτη. Και τώρα μας κάνεις τον κύριο. Ου να χαθείς, να χαθείς, παλιοβρομιάρη!

Ήταν το ξέσπασμα.

Παράτησε την ζυγαριά του ο μανάβης, παρά­τησε τις συζητήσεις, παράτησε το σπανάκι, παράτη­σε τα πάντα κι όρμησε στη γυναίκα. Αλλά κι εκείνη είχε κι όλας αφήσει την θέση της, βγήκε απ’ την ουρά και μαχητικότατη έκανε λυσσαλέαν αντεπίθεση. Μαλλιά με μαλλιά αρπάχτηκαν. Έκανε να μπει στη μέση ο αστυφύλακας άλλα όλες μαζί οι γυναίκες και οι σεμνές και οι πολεμικές και οι γλωσσοκοπάνες και οι ειρηνικές και οι γυναικούλες και οι κυρίες και τα δουλικά και οι αλάνες και τα καθώς πρέπει ακόμα τα κορίτσια πήραν το μέρος της γλωσσοκοπάνας — σε μια υπέροχη στιγμή αλληλεγγύης — κι άλλες με φωνές κι άλλες με στιγκλιές κι άλλες με ενεργόν επέμβαση απειλούσαν να κάνουν λιώμα το μανάβη.

Τι ήταν εκείνο εκεί!

Όλη η κρύφια δυσφορία κι αγανάκτηση, όλα μαζί τα βάσανα της εποχής ξέσπασαν σ’ αυτή την μοιραία στιγμή κι ήταν κάτι σαν Νέμεσις η οργή

των γυναικών. Άλλες απ’ τα μαλλιά, άλλες απ’ τα μανίκια, άλλες απ’ το πουκάμισο — τραβούσαν — άλλες με τα καλάθια, άλλες με τα νύχια, άλλες με τις γροθιές — φλεγόμενη ουρά κομήτη δε θα ήταν τόσο καταστροφική όσο στάθηκε εκείνη η ουρά των γυναικών.

— Με μάδησαν.

— Ποια ήταν;

— Όλες. Κι αυτές που έχει φέρει εδώ ο α­στυφύλακας. Εκείνη η ξανθιά και τούτη η χοντρή κι αυτή με τα μπλου κι εκείνη η ταβανόσκουπα κι άλλες που το στρίψαν. Άλλες με τραβούσανε απ’ τα μαλλιά, άλλες με γρατζουνούσαν κι άλλες βαρούσαν από πάνω κι άλλες με βρίζαν κι άλλες μπήκαν μες στο μαγαζί και μου πήραν το πράμα κι ώσπου να προφτάσει άλλος αστυφύλακας τα κάναν ρημαδιό.

— Μα γιατί;

— Γιατί δεν έχουν υπομονή. Τόσες γυναίκες πού να τις κουμαντάρω; Εδώ μια έχεις στο κεφάλι σου και σε τρελαίνει. Κι εγώ που έχω πενήντα και εκατό κάθε τόσο.

Αυτά τα αόριστα ισχυρίζεται αυτός. Αλλά οι γυναίκες που έχουν οδηγηθεί εκεί τα λένε αλλιώς:

— Μας έψησε, κ. δικαστή μου. Ο κ. Θανάσης — κι ο κ. Θανάσης! Και τι ώρα θα του γουστάρει να μοιράσει το σπανάκι. Κα τι ώρα και ποια μέρα θα φέρει μελιτζάνες. Και πότε θα κλείσει το μαγαζί του και θα τις μοιράζει κρυφά σ’ όποιον του αρέ­σει. Και πότε θα βρίζει και πότε θα ’χει τα μπουρίνια του. Έ, μα διάολε, υπομονή είναι αυτή. Και πότε νεύρα και πότε γλύκες με τις γυναίκες και κόντρα γλύκες, δεν κοιτάει το σουλούπι του ο μύξης!

Η δεύτερη είπε χειρότερα κι η τρίτη τρισχειρότερα. Τύραννος της γειτονιάς είχε καταντήσει και τον είχαν στο στομάχι. Αλλά στο τέλος την πλήρω­σε μάλλον ακριβά. Και σίγουρα έχει σχηματίσει την πεποίθηση ότι από τα τρία κακά του κόσμου, φωτιά, νερό και γυναίκα ασφαλώς το πιο ολέθριο κι επικίνδυνο είναι η τελευταία. Κι άδικο, βέβαια, δεν είχε.

ΔΙΠΛΗ ΣΚΛΑΒΙΑ

Περνούνε οι Γερμανοί.

Κι είναι πάντα το θέαμα μισητό κι ενδιαφέρον. Μέσα απ’ το τραμ που έχει σταματήσει σιωπηλοί παρακολουθούμε οι επιβάτες. Κράνη. Και κάτω απ’ τα κράνη μάτια κρύα, καρφωμένα μπρος. Μού­τρα απολιθωμένα. Τα ντουφέκια τους στον ώμο σε γραμμές μαθηματικότατα παράλληλες. Τα βήματα βαριά. Μ’ ένα ρυθμό σηκώνονται τα πόδια, μ’ ένα ρυθμό κατεβαίνουν — όλα μαζί σαν να ’ταν ένα πόδι.

Ο Γερμανός απ’ την φύση του κλίνει στην πει­θαρχία. Γεννιέται για να υπακούει, γι’ αυτό κι ο φασισμός που είναι η κατάργηση του ανθρώπου του ’ρχεται σαν γάντι. Ούτε ένα χιλιοστό δεν κάνουν λάθος τα χέρια που κουνιούνται. Γραφικότης. Κι οι αρβύλες γράφουν επάνω στην άσφαλτο την δόξα του στρατού αυτού που θεωρείται απ’ όλη την οικουμέ­νη τρομερός. Ένας γαυγίζει. Κι αρχίζει το τρα­γούδι:

Ο για-ία ο για-για ο για-ία ο για-για

Τι λένε;

Δε βαριέσαι — είναι ωραίοι! Βαρείς, βαθείς, τραχείς περνούν και τραγουδάνε. Κι είναι όλα μαζί ρυθμός, στρατός, τραγούδι, ύφος, όπλα κάτι το φο­βερό μαζί και κωμικό. Γιατί πώς το θέλεις, όταν τραγουδά ο άνθρωπος συνήθως γίνεται πιο άνθρω­πος. Βγαίνει το τραγούδι σαν έκφραση του συναισθηματικού σου κόσμου κι αντανακλά στον καθρέ­φτη του προσώπου σου κάτι απ’ την ψυχή σου. Κι εδώ δεν έβλεπες παρά μούτρα παγωμένα και τόσο εκφραστικά όσο κι οι μπότες. Τραγουδούσαν με δυο λόγια ντούροι σαν να ’χαν καταπιεί μπαστούνια.

Έβλεπαν οι Έλληνες. Κι αρχίσανε τα σχόλια. Λογιών λογιών κουβέντες άκουγες, γιατί ο καθένας σχολίαζε σύμφωνα με τον χαρακτήρα του και μετέ­φραζε τις εντυπώσεις του δεχόταν σε παρατηρήσεις. Είπε, λοιπόν, ο σαρκαστής:

— Σαν δυσκοίλιοι δεν είναι;

Κι είπε ο οικονομολόγος:

— Ακρίδα, κύριοι μου! Σκεφθείτε μονάχα τι πληρώνει η φτωχή Ελλάδα για να ταΐσει αυτούς τους βούβαλους. Μας φάγανε τα πάντα. Θα μας ψο­φήσουνε στην πείνα.

Είπε ο μακρόθυμος:

— Άσ’ τους. Θα τα πληρώσουν κάποτε.

Κι είπε ο φιλόσοφος:

— Έχει η ζωή γυρίσματα.

Για να συμπληρώσει ο μοιρολάτρης:

— Γραφτό μας ήτανε κι αυτό!

Αλλά μες στο τραμ βρισκότανε κι ο θαυμαστής. Ένας κύριος πολύ καθώς πρέπει και πολύ καλοθρεμμένος. Πρόσωπο ολοστρόγγυλο. Κομψός. Λιγάκι κοιλαράς. Άσπρο μεταξωτό πουκάμισο φο­ρούσε κι απ’ το τσεπάκι του πετούσε κάτασπρο μαντήλι. Έλληνας, βέβαια, αλλά παχύς κι ευτυχι­σμένος. Ούτε επρόσεχε τους άλλους επιβάτες ούτε κι άκουγε τις κουβέντες. Έκθαμβα ήταν τα μάτια του και παρακολουθούσαν με συγκίνηση το θέαμα του δρόμου. Τ’ αυτιά του τσιτωμένα. Στα χείλια του σορόπι. Ο ρυθμικός κρότος της μπότας που περνούσε γέμιζε την ψυχή του μ’ απέραντη ευδαι­μονία. Κρατούσε την πνοή του. Σαν χρόνια να πε­ρίμενε να δει τους Γερμανούς μες στην Αθήνα και τώρα που τους έβλεπε καμάρωνε, αγαλλιούσε κι ηδονιζόταν η ψυχή του. Κι άξαφνα γύρισε στους άλλους:

— Είναι στρατός όμως, ε;

Τον κοίταξαν.

— Έχουν μεγαλείον, τι τα θέλετε!

Κι επειδή κανείς δεν απαντούσε πήρε φόρα:

—Χαίρεσαι να τους βλέπεις, αδερφέ! Για κοίταξε πώς πάνε. Αυτό θα πει στρατός! Είναι με­γάλος λαός οι Γερμανοί. Αυτοί πρέπει να κυβερνούν τον κόσμο. Κοίτα, φίλε μου, τάξη, κοίτα ύφος, κοίτα πειθαρχία, κοίτα επιβάλλον, κοίτα αυτοπεποίθηση που έχουνε στη δύναμή τους, κοίτα σώματα.

Και κάποιος τότε κάγχασε.

Εκεί, λοιπόν, έγινε η Ιστορία. Περνούσε την στιγμή εκείνη έξω απ’ το σταματημένο τραμ μονά­χος του ένας λοχίας Γερμανός. Είδε τον Έλληνα που γέλασε και νόμισε πως κοροΐδευε την φάλαγ­γα που παρήλαυνε στο δρόμο. Πηδά στο τραμ. Α­πλώνει τις ποδάρες, τσαλαπατά τον κόσμο και φτάνει μ’ ένα σάλτο κατακόκκινος μπροστά στον άν­θρωπο. Ουρλιάζει:

— Γκελάεις, εσύ;

— Όχι…

— Γκελάεις!

Σηκώνει το ένα χέρι και το κατεβάζει με λύσσα, στο πρόσωπο του ανθρώπου. Σηκώνει και το άλλο. Χτυπά με μανία. Κι όσο χτυπά τόσο νευριάζει· κι όσο νευριάζει τόσο χτυπά και γαυγίζει και ξανα­χτυπά με σωστή αλλοφροσύνη. Κι ο άνθρωπος που δέρνεται είναι ένας πενηντάρης κύριος. Πάγος μες στο τραμ. Έντρομα τα μάτια όλων. Με σφιγμένη την ψυχή παρακολουθούμε τον ξυλοδαρμό του αδελφού. Έχει κατεβάσει το κεφάλι και δέχεται μ’ οδυνηρήν υποταγή τον εξευτελισμό. Κάτω απ’ τις βα­ριές χερούκλες του θηρίου το πρόσωπο τινάζεται μια δεξιά, μια αριστερά. Είναι κατακίτρινος. Οι δαχτυλιές μονάχα χαράζουν στο πρόσωπο του καίουσες γραμμές. Τ’ αυτιά του κατακόκκινα. Τα μάτια αλα­φιασμένα. Είναι η στιγμή που το ένστικτο της αυτοσυντήρησης πνίγει κι αυτό το αίσθημα του μί­σους. Τεράστια κρέμεται η κουμπούρα στο πλευρό του Γερμανού και ξέρει ο δύστυχος ότι οποιαδήπο­τε στιγμή θελήσει μπορεί να τον ξαπλώσει όπως ξαπλώνεις το σκυλί. Δικαίωμα του είναι. Λογαρι­ασμό δεν έχει να δώσει σε κανένα.

— Βαρούμ χαστ ντου γκελάχτ;

Και ξύλο.

— Βαρούμ;

Και ξύλο.

— Βαρούμ;

Λυσσάει. Φέρνει ο Έλληνας τα χέρια του στο πρόσωπό του για να φυλαχτεί. Αφρίζει, ο Γερμανός.

Κι αρχίζει τώρα τις κλωτσιές. Σηκώνει τις βαριές του μπότες και χτυπά στα πόδια, στα πλευρά, μες στην κοιλιά. Και συγχρόνως με τις παλάμες κατεβάζει βροχή γροθιές στα μούτρα του. Άσπροι γίνονται οι άντρες. Δαγκώνουν τα χείλια οι γυναί­κες. Κι είναι σαν να τρώμε όλοι ξύλο. Κάθε γρο­θιά που κατεβαίνει προσθέτει στην ψυχή κύμα οδύ­νης. Είναι ένα ολόκληρο έθνος που εξευτελίζεται ε­κείνη την στιγμή χωρίς να μπορεί να αντιδράσει. Μόνο που στα μάτια όλων λάμπει τώρα άγριο το μίσος. Και γεμίζει η ψυχή μ’ απέραντη πικρία. Τραυματισμένη βαριά η πιο στοιχειώδης ανθρώπι­νη αξιοπρέπεια ματώνει στο θέαμα αυτό σαν το θηρίο τ’ αλυσοδεμένο. Σφίγγονται τα δόντια. Γί­νονται κατακίτρινα τα πρόσωπα. Κόμποι στέκονται σ’ όλων τα λαρύγγια. Κι ο Γερμανός τραβά ηρωι­κά το άοπλο θύμα του απ’ το χέρι — ένα κουρέλι — του δίνει μια κλωτσιά, τον ρίχνει απ’ το τραμ, πέφτει από πίσω του κι εξακολουθεί να τον δέρνει και στον δρόμο. Ω πικρή που είναι η σκλαβιά! Φεύγει το τραμ

Βαριά σιωπή. Κι άξαφνα ακούεται μια φωνή: .

— Καλά να μας κάνουν!

Κατάπληξη. Γυρίζουν μερικοί:

— Τι είπατε, κύριε;

Επιμένει:

— Είπα, καλά να μας κάνουν.

Είναι ο έκθαμβος κύριος. Το επεισόδιο που παρακολούθησε κι αυτός στερέωσε τις πεποιθήσεις του για το μεγαλείο των Γερμανών και του είναι αδύνατο να κρατηθεί. Κάποιος τρέμει:

— Δεν είσθε Έλλην εσείς;

— Είμαι, κύριε.

— Δεν είδατε αυτό το θέαμα;

— Το είδα, κύριε.

— Και δεν επαναστάτησε η ψυχή σας;

— Όχι, κύριε. Γιατί τέτοια μας  χρειάζονται. Εμείς οι Ρωμιοί θέλομε βούρδουλα. Να μιλάω ε­γώ για τον γερμανικό στρατό κι αυτός να κοροϊδεύει. Ποιους; Τους Γερμανούς! Αυτούς που κατέ­κτησαν όλο τον κόσμο. Αλλά τέτοιοι είμαστε οι Βρομοέλληνες. Σηκωθήκαμε να τα βάλουμε μ’ ολό­κληρη την Γερμανία. Ελευθερία σου λέει. Τι να την κάνουμε την ελευθερία; Οι μικροί λαοί πρέπει να κυβερνώνται απ’ τους μεγάλους. Σας άρεσε τώρα το ξύλο; Όποιος κοτάει ας ξαναμιλήσει.

Ανοίγει μία μούντζα:

— Να βρε κερατά!

Τρελαίνεται εκείνος:

— Αναιδέστατε! Παλιάνθρωπε! Την ταυτότη­τα σου γρήγορα! Σταμάτα οδηγέ. Σταμάτα σου λέω, είμαι της γερμανικής υπηρεσίας (και φωνά­ζει προς τον δρόμο Γερμανούς περαστικούς) Καμεράντεν! Καρεράντεν! Σνέλ! Άιν κομμουνίστ!

Πάλι πάγος.

Δίνει ένα σάλτο και φεύγει αυτός που μούντζω­σε. Κι όσοι έμειναν στο τραμ νοιώθουμε ένα απέ­ραντο αίσθημα αηδίας μαζί με την σκλαβιά. Αλίμονο! Ούτε ο πρώτος είναι ούτε ο τελευταίος. Οι Γερμανοί — αν θέλει ο Θεός — θα φύγουν ίσως κάποτε. Αυτοί όμως θα μείνουν…

Πρόσκληση

Κάπως ετεροχρονισμένα… αλλά κάλλιο αργά παρά ποτέ

4η εκδήλωση

Την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, 7 μ. μ.

καλούμε όλους τους συναδέλφους κάθε ειδικότητας

στο βιβλιοπωλείο Ιανός ( Αριστοτέλους 7 )

να συζητήσουμε και να συν – αναζητήσουμε

νέες μεθόδους διδασκαλίας,

με αφορμή την παρουσίαση μιας διδακτικής πρότασης με τίτλο:

R O C K και Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α

Πανταζής Μητελούδης, φιλόλογος

Λαμπρινή Μαγαλιού, φιλόλογος

Δημήτρης Ζάχος, πληροφορικής

Αφετηρία υπήρξε η αγάπη για τη ροκ μουσική. Ακούγοντας μουσική,

διαβάζοντας τους στίχους και βλέποντας video συζητήσαμε για τα

ιδιαίτερα χαρακτηριστικά  και τα  κοινωνικοπολιτικά συμφραζόμενα

της ροκ. Εξετάσαμε τη σχέση της με σύγχρονα λογοτεχνικά ρεύματα και προσεγγίσαμε λογοτεχνικά τη ροκ στιχουργία. Με ερέθισμα επιλεγμένα τραγούδια οι μαθητές γράφουν τα δικά τους κείμενα…..

Την εκδήλωση οργανώνουν

το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αμπελοκήπων

και εκπαιδευτικοί από σχολεία της Περιφέρειας Κεντρικής  Μακεδονίας

με τη στήριξη

της Περ/κής Δ/νσης  Εκπ/σης Κ. Μακεδονίας,

της Δ/νσης  Β/θμιας Εκπ/σης Δυτ. Θεσσαλονίκης

και της Δ/νσης  Β/θμιας Εκπ/σης Αν. Θεσσαλονίκης

Πρόσκληση από το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης

Το καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης σας καλεί

την Τρίτη 16 Ιουνίου στις 20.30 στο χώρο του σχολείου

και στις 18 και 19 Ιουνίου από τις 17.00 ως τις 20.30 στο Πολιτιστικό Κέντρο “Αλέξανδρος” (Εθνικής Αμύνης 1)

να συμμετέχετε μαζί μας στην παρουσίαση των πολιστικών εκδηλώσεων των μαθητών του σχολείου μας.

3η εκδήλωση: Ο Μύθος από το παρελθόν στο παρόν μέσα από την εικαστική δημιουργία.

Πραγματοποιήθηκε και η τρίτη εκδήλωση της ομάδας Πρόταση με ιδιαίτερη επιτυχία.

Οι συναδέλφισσες Ευγενία Γραμμένου και Κυριακή Φωτιάδου παρουσίασαν το μύθο της Χρυσομαλλούσας μέσα από χαρακτικά , και γκράφιτι από το σύγχρονο μύθο των πόλεων.

Όλα τα έργα που παρουσιάστηκαν αποτελούν δημιουργίες των μαθητών κατά την σχολική χρονιά 2007-2008.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και χαιρέτησε ο Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης κ. Κωνσταντινίδης.

Τη συζήτηση που ακολούθησε συντόνισε η κ. Κυριακή Αδαλόγλου, διευθύντρια του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Θεσσαλονίκης.

3η Εκδήλωση

ΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΛΕΣ ΕΥΧΕΣ

3η εκδήλωση

Την Τετάρτη, 6 Μαΐου στον Ιανό, στις 7.00 μ.μ.

η Ευγενία Γραμμένου και η Κυριακή Φωτιάδου παρουσιάζουν

την 3η πρόταση με θέμα:

Ο Μύθος από το παρελθόν στο παρόν μέσα από την εικαστική δημιουργία:

Χαρακτική: Ο Μύθος της Χρυσομαλλούσας

Graffiti: Ένας σύγχρονος μύθος της πόλης

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Ρατσισμός, προσωπικά κείμενα από εμπειρίες εφήβων

Η πολυπολιτισμική σύνθεση της σύγχρονης κοινωνίας είναι μία πραγματικότητα που δεν αμφισβητεί κανείς πια. Δυστυχώς όμως υπάρχει απροθυμία να αποδεχτούμε τον «άλλο», τον ξένο, ως ισότιμο μέλος της. Μικρογραφία αυτής της κοινωνίας είναι και το σχολείο. Σ’ ένα τέτοιο σχολείο, το 32^ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης, δουλέψαμε το εκπαιδευτικό σχέδιο που θα παρουσιάσουμε.

Το προφίλ του σχολείου και των μαθητών

Το σχολείο έχει υψηλό ποσοστό παλλινοστούντων και αλλοδαπών μαθητών. Χώρες προέλευσης των παιδιών είναι Αλβανία, η Γεωργία, η Ρωσία, η Βουλγαρία, η Αρμενία. Υπάρχουν ακόμη και παιδιά από τη μουσουλμανική μειονότητα. Είναι παιδιά οικονομικών μεταναστών κυρίως, που αναζητώντας με τους γονείς τους καλύτερες συνθήκες ζωής, βρέθηκαν στην Ελλάδα.

Πολλές οι δυσκολίες που έχει να αντιμετωπίσει ο δάσκαλος με τέτοιο έμψυχο υλικό. Πολύ περισσότερο ο φιλόλογος, αφού η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι μαθητές είναι ο χειρισμός της ελληνικής γλώσσας.

Συντελεστές

Για την εκπόνηση του project δουλέψαμε μαζί με τη συνάδελφό μου φιλόλογο Πόπη Κυρμελίδου, που τοποθετήθηκε στο σχολείο από το πρόγραμμα του ΕΠΠΑΣ. Η συμβολή της ήταν πραγματικά πολύτιμη. Ακολουθήσαμε, δηλαδή, τη μέθοδο της συνδιδασκαλίας. Συμμετείχαν μαθητές και μαθήτριες δύο τμημάτων της τρίτης γυμνασίου και οι ηλικίες τους ήταν από 15 ετών και πάνω, γιατί κάποιοι έχουν χάσει χρονιές λόγω των συνθηκών που αντιμετώπισαν.

Στόχοι

Ο στόχος μας ήταν πρώτα απ’ όλα να εξασκηθούν τα παιδιά στην κατανόηση και την παραγωγή του γραπτού και του προφορικού λόγου, ώστε να βελτιώσουν τις σχολικές τους επιδόσεις. Να εξασκηθούν στην ομαδοσυνεργατική μέθοδο  συμμετέχοντας σε μεικτές ομάδες εργασίας, με σκοπό να αποδεχτούν τα άλλα μέλη της ομάδας ως συνεργάτες στην κατάκτηση της γνώσης. Να κατανοήσουν ότι τα κοινωνικά προβλήματα, όπως ο ρατσισμός, αφορούν όλους τους ανθρώπους .

Υλοποίηση

Το έναυσμα για το project ήταν κάποια από τις ενότητες του σχολικού βιβλίου της Νεοελληνικής Γλώσσας με τίτλο «Είμαστε όλοι ίδιοι, είμαστε όλοι διαφορετικοί».Τα παιδιά μελέτησαν κατά  ομάδες τα κείμενα του βιβλίου και επί πλέον άκουσαν αποσπάσματα από το βιβλίο του Γκατζμέντ Καπλάνι «Μικρό ημερολόγιο συνόρων» με θέμα την ψυχολογία του μετανάστη. Ακολούθησε συζήτηση, κατά την οποία αποσαφηνίστηκε ο όρος «ρατσισμός» και επισημάνθηκαν τα είδη του. Στη συνέχεια εξασκήθηκαν στην παραγωγή γραπτού λόγου με θέμα «Να περιγράψετε μια εμπειρία ρατσιστικής συμπεριφοράς που ζήσατε εσείς οι ίδιοι ή κάποιο πρόσωπο του οικογενειακού ή φιλικού σας περιβάλλοντος».

Οφείλω να ομολογήσω ότι τα γραπτά που ήρθαν στα χέρια μας ήταν εκπληκτικά. Η σχέση εμπιστοσύνης που αναπτύχθηκε ανάμεσά μας με τις συζητήσεις που προηγήθηκαν, έφερε στο φως περιστατικά που μας συγκίνησαν και μας προβλημάτισαν. Σας μεταφέρω μερικές σκέψεις των παιδιών:

Κείμενα μαθητών

«Όταν ήμουν στην πρώτη δημοτικού, επειδή ήταν μόλις 2-3 μήνες που έφτασα στην Ελλάδα, δεν ήξερα τη γλώσσα καλά. Η δασκάλα που είχα δε με βοηθούσε αρκετά για να προχωρήσω κι εγώ με τα άλλα παιδιά. Αυτή πάντα πρόσεχε τα παιδιά που ήταν από δω. Έτσι μ’ άφησε στην ίδια τάξη. Ποτέ δεν την κατάλαβα . Κι άλλο παιδί είχε το ίδιο πρόβλημα, δε μπορούσε να διαβάσει ενώ ήταν Έλληνας αλλά το πέρασε στην επόμενη τάξη, ενώ εμένα….Γι’ αυτό να μη φερόμαστε ρατσιστικά ενώ δε θέλουμε να μας φέρονται ούτε εμάς έτσι».

Μαρίνα, Ρωσία

«Όταν ήρθα στην Ελλάδα για πρώτη φορά, ένιωθα φόβο και ανασφάλεια, που ούτε οι γονείς μου δεν μπορούσαν να με βοηθήσουν να ξεπεράσω. Όταν πήγα στο σχολείο, τα παιδιά δε με δέχτηκαν και δεν έκαναν παρέα μαζί μου. Αναρωτιόμουν τι κακό έχω κάνει για να με απορρίπτουν έτσι. Δεν μπορούσα να υπερασπιστώ τον εαυτό μου, γιατί δεν ήξερα ελληνικά. Καθόμουν στην αυλή πάντα μόνη… Αργότερα κατάλαβα ότι αυτή η ρατσιστική συμπεριφορά των παιδιών οφειλόταν στο γεγονός ότι αφού είμαι από άλλη χώρα, είμαι διαφορετική. Όμως η μοναδική διαφορά μας είναι η γλώσσα που μιλάμε»

Αναχίντ, Βουλγαρία

«Όταν κατεβήκαμε στην Ελλάδα, νόμιζα ότι όλα τα πράγματα θα πήγαιναν καλά. Όμως στο σχολείο τα παιδιά δε με δέχτηκαν, ίσως επειδή είμαι από άλλη χώρα. Δεν μπορούσα να εκφράσω τη γνώμη μου. Μια λέξη και όλα τα παιδιά γελούσαν. Τους έβλεπα από μακριά να παίζουν, να χαίρονται. Με κοιτούσαν και μουρμούριζαν μεταξύ τους. Ένιωθα πως περίσσευα όπου και να πήγαινα. Το μόνο που ήθελα ήταν να φύγω. Αν γινόταν κάτι στην τάξη, πάντα εγώ έφταιγα. Η κυρία έπαιρνε το μέρος τους, γιατί έλεγε πως αυτοί δε θα το έκαναν»

Νίνα, Ρωσία

«Όταν πρωτοπήγα στο γυμνάσιο, όλοι νόμιζαν ότι είμαι από την Τουρκία. Όσοι με έβλεπαν, καθηγητές και μαθητές, δεν έλεγαν ο Σουκρής ή ο μαθητής, έλεγαν «ο Τούρκος»

Σουκρή, μουσουλμάνος

«Από την πρώτη ως την τρίτη δημοτικού όλοι με αντιμετώπιζαν σαν ένα σκουπίδι. Ένιωθα χάλια. Όλοι είχαν φίλους, εκτός από μένα. Το χειρότερο ήταν  ότι κάποιο παιδί με απειλούσε. Η μητέρα μου με πήγαινε ως την πόρτα του σχολείου και μετά εγώ τριγυρνούσα μόνη στους δρόμους…Ένα πράγμα δεν καταλαβαίνω. Όλοι έχουμε ίσα δικαιώματα. Τι μαύρος, τι άσπρος, τι χριστιανός, τι μουσουλμάνος, τι Έλληνας, τι Αλβανός!!! Όλοι είμαστε άνθρωποι!!!»

Βασιλική, Αλβανία

«Μόλις πρωτοήρθα στην Ελλάδα ήμουν 6 χρονών. Αμέσως με έστειλαν στο σχολείο χωρίς να ξέρω να μιλάω. Μόνο με το «ναι» και με το «όχι» μπορούσα να επικοινωνήσω. Η πρώτη μέρα πέρασε καλά χωρίς να μου δώσουν σημασία. Όταν όμως έρχονταν οι άλλες μέρες, η κυρία κάθε μέρα με κορόιδευε λέγοντας ότι δεν κάνω για σχολείο και ότι είμαι η χειρότερη και με φώναζε πάντα ειρωνικά «Ελληνίδα». Τα  παιδιά με τη σειρά τους δε με έκαναν κι αυτά παρέα. Όταν ήθελα να πάω να ζητήσω, αν γίνεται να παίξω κι εγώ μαζί τους, φοβόμουν πάρα πολύ για το τι θα μου πουν. Το  είχα ξανακάνει και με έδιωξαν αναφέροντας την καταγωγή μου…..Μέσα από όλα αυτά κατάλαβα ότι άνθρωποι είμαστε και κανένας δε φτιάχτηκε με ξεχωριστή συνταγή. Αν κάποιος βρισκόταν στη θέση μου, θα ένιωθε άσχημα»

Γιάννα Γαβριηλίδου-Αλτούχοβα

«Εγώ όταν ήρθα στην Ελλάδα δεν ήξερα τη γλώσσα και στο σχολείο κανείς δεν ερχόταν μαζί μου. Καθόμουν μόνη και κοιτούσα τα παιδιά. Αυτές τις στιγμές ένιωθα πολύ λυπημένη….Όταν δε μιλούσα καλά τα ελληνικά, δε μιλούσα καθόλου, γιατί είχα προφορά και τα παιδιά θα άρχιζαν να γελάνε…Χαίρομαι που είμαι από τη Γεωργία και δε ντρέπομαι να το λέω. Όλους τους αγαπάω και δεν έχει σημασία για μένα ποιος είναι ξένος και ποιος όχι. Ούτε εμείς θέλουμε να είμαστε μακριά από τις πατρίδες μας, όμως η ζωή έτσι τα έφερε…Σε κανέναν δεν εύχομαι να νιώσει ρατσισμό.»

Άννα Λιλουασβίλι

«Ένα καλοκαίρι η μαμά μου κι εγώ ετοιμάζαμε το διαμέρισμα που μόλις είχαμε νοικιάσει. Ήμουν πολύ χαρούμενη. Ενώ μεταφέραμε πράγματα και το καθαρίζαμε, μας παρακολουθούσε από το μπαλκόνι της μια μεγάλη κυρία. Δε με ενόχλησε. Αυτήν όμως κάτι την πείραξε. Λίγο πριν μπει μέσα είπε με παράπονο πως ήρθαν οι ξένοι και πήραν όλα τα σπίτια και τις δουλειές των Ελλήνων. Απόρησε πώς είναι δυνατόν να έχουμε εμείς διαμέρισμα με μεγαλύτερο μπαλκόνι απ’ αυτήν. Ένιωσα ένα παράπονο. Δε μιλούσα, σκεφτόμουν. Αυτή η κυρία μου χάλασε τη μέρα. Με έκανε να σκεφτώ ότι δεν αξίζω να ζω σε ένα διαμέρισμα. Με έκανε να νιώσω ταπεινωτικά, μειονεκτικά…»

Γιάννα Πογκοσιάν

«Ο ρατσισμός είναι πράγματι κακό πράγμα αλλά το να παρακολουθήσεις ένα περιστατικό ρατσιστικής συμπεριφοράς έχει ένα καλό μέρος. Σε βάζει σε σκέψεις. Σε βάζει να σκεφτείς το τι περνάει ένα θύμα ρατσισμού. Σε φέρνει στη θέση ενός άλλου ανθρώπου. Σε κάνει να δεις τον κόσμο με διαφορετικά μάτια. Με τα μάτια ενός θύματος ρατσιστικής συμπεριφοράς από κάποιους που θεωρούν τον εαυτό τους ανώτερο…»

Ιωσήφ Τσοχέλι

« Η εθνική μας προέλευση πολλές φορές αποτελεί πρόσχημα που μπορεί να οδηγήσει σε ρατσιστική συμπεριφορά. Σ’ ένα τέτοιο είδος ρατσισμού είχα πέσει κι εγώ πριν κάποια χρόνια…. Ένα βράδυ είχε μπει στην πολυκατοικία μας ένα αδέσποτο σκυλί και τη λέρωσε. Την επόμενη μέρα ήρθε στο σπίτι μας μια γειτόνισσα και μας κατηγόρησε ότι τη βρωμιά την προκάλεσε το δικό μας σκυλί. Της είπαμε ότι στην οικοδομή έχει και μια άλλη κυρία κατοικίδιο. Το επιχείρημά της ήταν ότι εκείνη η γυναίκα είναι Ελληνίδα και δεν αφήνει το σκυλί της να κάνει τέτοια πράγματα. Μας απείλησε ότι θα καλέσει την αστυνομία. Εμείς επειδή είχαμε λίγα χρόνια στην Ελλάδα και ήμασταν μόνες με την αδελφή μου-οι γονείς μας έλειπαν στη δουλειά- αναγκαστήκαμε να καθαρίσουμε το χώρο.»

Τανελάρη Ολβέρα

«Θύμα ρατσιστικής συμπεριφοράς είχε πέσει μια γνωστή μου πριν μερικά χρόνια, η οποία μετανάστευσε στην Ελλάδα για μια καλύτερη ζωή. Η κοπέλα όταν πρωτοήρθε ήταν εφτά χρονών και είχε ήδη ξεκινήσει η σχολική χρονιά. Ήταν πολύ δύσκολο γι’ αυτήν να προσαρμοστεί, μόλις είχε έρθει και δεν ήξερε να μιλά την ελληνική γλώσσα. Στο σχολείο δεν την αποδεχόταν κανείς .Η ίδια και η οικογένειά της βίωσαν πολύ δύσκολες καταστάσεις. Το κορίτσι γυρνούσε σπίτι του από το σχολείο πάντα κλαίγοντας….Οι επιπτώσεις του ρατσισμού στην ψυχολογία των ανθρώπων και ειδικά των παιδιών είναι πολύ κακές…»

Χασκούρτη Κατερίνα

«Τα παιδικά μου χρόνια ήταν και εξακολουθούν να είναι δύσκολα. Από την πρώτη Δημοτικού όλοι με αντιμετώπιζαν σαν ένα σκουπίδι. Όταν έβλεπαν να με πλησιάζει κάποιο παιδί, του έλεγαν διάφορα και με απέρριπταν. Ένιωθα χάλια. Όλοι είχαν φίλους, παίζανε, διασκέδαζαν, εκτός από μένα. Λες και δεν είχα δικαίωμα να διασκεδάσω και εγώ…Το χειρότερο για μένα ήταν όταν ένα κορίτσι με απειλούσε και για μία εβδομάδα δεν πήγαινα σχολείο. Η μητέρα μου με πήγαινε ως την πόρτα του σχολείου και μετά εγώ τριγυρνούσα μόνη στους δρόμους…..Ένα πράγμα δεν καταλαβαίνω…Τι μαύρος, τι άσπρος, τι χριστιανός, τι μουσουλμάνος, τι Έλληνας, τι Αλβανός! Είμαστε όλοι άνθρωποι με ίσα δικαιώματα! Ελπίζω κανείς να μην έρθει σε τόσο δυσάρεστη θέση όπως έχω έρθει εγώ.»

Σοκόλι Βασιλική

«Εμένα μου συνέβη κάτι διαφορετικό, όταν πήγαινα στην Πρώτη Δημοτικού .Επειδή μόλις δύο-τρεις μήνες ήταν που έφτασα στην Ελλάδα και δεν ήξερα τη γλώσσα καλά ούτε οι γονείς μου δεν μπορούσαν να με βοηθήσουν στο διάβασμα των ελληνικών γραμμάτων. Η δασκάλα που είχα δε με βοηθούσε αρκετά για να προχωρήσω κι εγώ με τα άλλα παιδιά. Αυτή πάντα πρόσεχε περισσότερο τα παιδιά που ήταν από δω. Έτσι μ’ άφησε στην ίδια τάξη. Ποτέ δεν την κατάλαβα! Κι άλλο παιδί είχε παρόμοιο πρόβλημα, δεν μπορούσε να διαβάσει, ενώ ήταν Έλληνας και το πέρασε στην επόμενη τάξη, ενώ εμένα!!!! Πιστεύω πως δε θα ήθελε να συμβεί κάτι τέτοιο στο παιδί της! Γι’ αυτό να μη φερόμαστε ρατσιστικά, αν δε θέλουμε να μας φέρονται εμάς έτσι.»

Μουρατίδου Μαρίνα

«Ένα από τα πιο υπέροχα πράγματα που μας έχει χαρίσει ο Θεός είναι η ελευθερία. Η ελευθερία να είσαι ο εαυτός σου και να έχεις το δικαίωμα επιλογής. Όταν κάποιος πάρει την ελευθερία ενός ανθρώπου, τότε αυτός νιώθει δυστυχισμένος. Η Ελλάδα έχει φιλοξενήσει πολλούς ξένους, που ήρθαν εδώ για μια καλύτερη ζωή. Και η δική μου οικογένεια βρίσκεται εδώ για τον ίδιο λόγο. Όταν ήρθα στην Ελλάδα ένιωθα τόσο φόβο και ανασφάλεια που ούτε οι γονείς μου δεν μπορούσαν να με βοηθήσουν να ξεπεράσω. Όταν πήγα στο σχολείο τα παιδιά δε με δέχτηκαν και δεν έκαναν παρέα μαζί μου. Αυτό μ’ έκανε να αναρωτιέμαι τι κακό έχω για να με απορρίπτουν έτσι. Εγώ δεν μπορούσα να υπερασπιστώ τον εαυτό μου γιατί δεν ήξερα τη γλώσσα. Δεν είχα φίλους για να τους πω τον πόνο μου. Πήγαινα σχολείο και καθόμουν στην αυλή πάντα μόνη σ’ ένα παγκάκι. Δεν ήθελα να πάω σχολείο ούτε να μάθω τα ελληνικά. Ήθελα να γυρίσω στην πατρίδα μου. Ο δάσκαλός μου μού έλεγε πως πρέπει να μάθω τη γλώσσα κι έτσι θα κάνω φίλους και δε θα είμαι μόνη. Δεν είχα άλλη επιλογή. Στο τέλος έβαλα τα δυνατά μου και τα κατάφερα. Τότε κατάλαβα ότι αυτή η ρατσιστική συμπεριφορά των παιδιών οφειλόταν στο γεγονός ότι αφού είμαι από άλλη χώρα είμαι διαφορετική από τους άλλους. Όμως η μοναδική διαφορά ανάμεσά μας είναι   η γλώσσα που μιλάμε.»

Στεφάνοβα Άννα

«Όταν κατεβήκαμε εγώ και η οικογένειά μου στην Ελλάδα, νόμιζα ότι όλα τα πράγματα θα πήγαιναν καλά. Όμως όταν πήγα για πρώτη φορά σε ελληνικό σχολείο, κανέναν δε γνώριζα. Όλα μου φαίνονταν άγνωστα. Στο σχολείο τα παιδιά δε με δέχτηκαν. Ίσως επειδή είμαι από άλλη χώρα. Με κοιτούσαν από μακριά και μουρμούριζαν. Ένιωθα πολύ άσχημα Δεν ήθελα να ξαναπάω στο σχολείο ούτε να βγω έξω για να μάθω πως είναι η ζωή σ’ αυτό το μέρος. Ένιωθα πως περίσσευα όπου και να πήγαινα. Δεν μπορούσα να εκφράσω τη γνώμη μου, μια λέξη και όλα τα παιδιά γελούσαν. Να με ρωτάν από πού είμαι και να μουρμουρίζουν μεταξύ τους. Το μόνο που ήθελα ήταν να φύγω. Τους κοιτούσα από μακριά να παίζουν , να χαίρονται και να λένε διάφορα….Αν γινόταν κάτι στην τάξη, πάντα εγώ έφταιγα και η κυρία έπαιρνε το μέρος τους, γιατί έλεγε πως αυτοί δε θα το έκαναν…»

Χαμπεϊσβίλι Νίνα

«Όταν για πρώτη φορά ήρθαμε στην Ελλάδα, μας άρεσε τόσο πολύ, που αποφασίσαμε να ζήσουμε εδώ. Τα πρώτα χρόνια ο πατέρας μου δεν ήξερε να μιλάει τη γλώσσα και γι’ αυτό δεν μπορούσε να συζητήσει με τους γύρω ανθρώπους. Στη δουλειά δυσκολευόταν να καταλάβει τι λέγανε οι άλλοι. Πολλές φορές δεν του δίνανε σημασία και τον ρωτούσαν γιατί ήρθε στην Ελλάδα…Όταν πηγαίναμε για ψώνια και ήθελε να πάρει κάποια είδη τροφίμων, δεν ήξερε να τα λέει σωστά και οι υπεύθυνοι του μαγαζιού γελούσαν. Στη δουλειά του πολλοί εργαζόμενοι τον κοροϊδεύανε πισώπλατα για διάφορα θέματα. Εκείνος όλα αυτά τα άκουγε, νευρίαζε, όμως δεν ξεσπούσε. Απλά δεν τους έδινε πολλή σημασία. Με τον καιρό έμαθε ελληνικά. Εκείνα τα χρόνια που τον ταπείνωναν τα έχει ξεχάσει και τα χαρακτηρίζει πια παρελθόν..»

Μπαρμπεριάν  Άικ

«Τα παιδικά μου χρόνια τα έζησα στη Γεωργία. Εφ’ όσον δεν είμαστε ευπρόσδεκτοι εκεί, αποφασίσαμε να γυρίσουμε στην Ελλάδα. Πού να ξέραμε ότι κι εδώ τα ίδια θα περνούσαμε. Όταν πήγα στην Πρώτη Δημοτικού, καθόμουν μόνος, έτρωγα μόνος και ποτέ δεν έπαιζα , γιατί πολύ απλά ήμουν ο Ρωσοπόντιος. Από τις παρέες με έδιωχναν και ούτε στις γιορτές συμμετείχα….Όσο και να αλλάζουν οι εποχές,  ό,τι  και να γίνει, ήμασταν, είμαστε και θα είμαστε στα ξένα Έλληνες και στην Ελλάδα ξένοι…»

Μανελίδης Αναστάσιος

«Εγώ ως παιδί μεταναστών, όπως είναι φυσικό, έχω συναντήσει το ρατσισμό από πολύ μικρή ηλικία. Ένα περιστατικό συνέβη στο Δημοτικό, όταν πήγαινα  πρώτη τάξη. Εκείνη την περίοδο ακούγονταν διάφορα στις ειδήσεις για του Αλβανούς, κλοπές και τέτοια και τα παιδιά άκουγαν και τους γονείς τους που τους έλεγαν να προσέχουν, χωρίς όμως να τους τα λένε καλά. Δηλαδή ότι υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι. Κάποια μέρα οι συμμαθήτριές μου έπαιζαν ένα ομαδικό παιχνίδι και εμένα δε με έπαιζαν επειδή είμαι από την Αλβανία και ότι είμαστε κακοί εμείς οι ξένοι. Στενοχωρήθηκα πάρα πολύ…Το να ζεις το ρατσισμό δεν είναι καθόλου καλό. Εγώ ήμουν πολύ μικρή και δεν ένιωσα πολύ έντονα τη λύπη αλλά μένει και θα εξακολουθεί να μένει στη μνήμη μου κάπου εκεί κρυμμένη. Ο ρατσισμός σου προκαλεί συναισθήματα στενοχώριας, απογοήτευσης, μένεις μόνος χωρίς συμπαράσταση….»

Μουκολάρη Χριστίνα

«Όταν ήρθα στην Ελλάδα πρώτη φορά δεν ήξερα καλά ελληνικά Πήγαινα σχολείο μαζί με την αδελφή μου. Τα παιδιά δε μας συμπαθούσαν, μας έδιωχναν, μας έβριζαν ή όταν έπαιζαν ένα παιχνίδι, μας άφηναν πάντα απ’ έξω. Υπήρχαν φορές που μας χτυπούσαν κιόλας. Πολλές φορές σκεφτόμουν να σταματήσω το σχολείο, όμως τα πράγματα δε θα άλλαζαν. Δε θα ξεχάσω ποτέ κάποια Χριστούγεννα. Έδιναν στα παιδιά δώρα, τους έδιναν κούπες που είχαν ένα κουμπί , που όταν το πατούσες έπαιζε μουσική. Σε όλα τα παιδιά έδιναν κούπα με μουσική, ενώ σ’ εμένα και την αδελφή μου έδωσαν σκέτες. Ένιωθα ταπεινωμένη, απελπισμένη, παραμελημένη. Ήμουν μόνη…»

Μουτσάκου Αλμπάνα

«Ο ρατσισμός δεν είναι κάτι καλό, γιατί κάνει το συνάνθρωπό μας να πέφτει πολύ χαμηλά. Εγώ ένιωσα το ρατσισμό όταν ήρθα στο γυμνάσιο. Επειδή ήξερα τουρκικά, όλοι νόμιζαν ότι είμαι από την Τουρκία. Οι περισσότεροι, μαθητές και καθηγητές όταν με έβλεπαν δεν έλεγαν ο Σουκρή ή ο μαθητής, έλεγαν «ο Τούρκος.»Αυτό το ξεπέρασα με τον καιρό αλλά θα το έχω να το λέω για όλη μου τη ζωή.»

Σουκρήογλου Σουκρή

«Όπως πολλοί άνθρωποι, έτσι κι εγώ ήρθα αντιμέτωπη με ρατσιστικές συμπεριφορές. Όταν πήγαινα στην πρώτη Δημοτικού και γνώριζα πρώτη φορά τα παιδιά και αυτά εμένα, στα διαλείμματα με κορόιδευαν για τη θρησκεία αλλά και για τη σκουρόχρωμη επιδερμίδα που είχα. Μου ήταν πολύ δύσκολο να το αντιμετωπίσω. Ήθελα να γίνω φίλη μαζί τους αλλά αυτοί δε με έπαιρναν στις παρέες τους…Δυστυχώς ο ρατσισμός είναι στη ζωή μας, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα εκτός από το να είμαστε δυνατοί…»

Τουτού Φατμέ

«Ο ρατσισμός αποτέλεσε ένα κομμάτι της ζωής μου και της οικογένειάς μου. Όταν η οικογένειά μου αποφάσισε να αφήσει σπίτια, περιουσίες και οικογένειες για να έρθει στην Ελλάδα, η κατάσταση που αντιμετωπίσαμε ήταν πολύ άσχημη. Θυμάμαι όταν είμασταν μικρά παιδιά και παίζαμε κάνοντας φασαρία, οι γείτονες μας φώναζαν, μας προσβάλανε λέγοντάς μας να γυρίσουμε στην πατρίδα μας. Αυτή η φράση είχε αρχίσει από τότε ακόμη να μου δημιουργεί προβληματισμούς για το τι σημαίνει πατρίδα και το πόσο παράξενο είναι να είσαι διαφορετικός…»

Μπαϊράμωβ Ιλόνις

Αξιολόγηση

Ποια ήταν τα οφέλη που προέκυψαν τελικά απ’ αυτήν τη δραστηριότητα;

Πρώτα απ’ όλα μέσα στο σχολικό πλαίσιο τα παιδιά εξασκήθηκαν στην κατανόηση και παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου και παρουσίασαν μεγάλη βελτίωση. Πολύ περισσότερα όμως κέρδισαν τα παιδιά από τη συνεργασία τους μέσα στις ομάδες. Δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας μεταξύ τους. Αντιλήφθηκαν ότι η κατάκτηση της γνώσης μπορεί να είναι μια ευχάριστη και δημιουργική διαδικασία. Έμαθαν να σέβονται τη γνώμη των μελών της ομάδας. Ξεπέρασαν πολλές προκαταλήψεις τους και είδαν τον «άλλο»  ως συνεργάτη στην κατάκτηση της γνώσης. Προβληματίστηκαν σχετικά με το ρατσισμό, όπως τον γνώρισαν μέσα από προσωπικά τους βιώματα. Οδηγήθηκαν σε συμπεράσματα μέσα από αντικρουόμενες απόψεις. Και τελικά μετά από όλες αυτές τις διαδικασίες προέκυψε ότι η διαφορετικότητα δεν είναι εμπόδιο αλλά κίνητρο για συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων και ευκαιρία για «διάλογο» μεταξύ των πολιτισμών.

Επίλογος

Εμείς  διαπιστώσαμε  για μία ακόμη φορά την ευαισθησία , τη δύναμη και την καθαρότητα που υπάρχει στην παιδική ψυχή, στοιχεία που μας επιτρέπουν να κάνουμε αισιόδοξες σκέψεις για έναν καλύτερο κόσμο.

Ρατσισμός, προσωπικά κείμενα από εμπειρίες εφήβων

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και η δεύτερη  εκδήλωση της ομάδας Πρόταση.

Σε μια κατάμεστη αίθουσα και σε ιδιαίτερα φορτισμένη συγκινησιακά ατμόσφαιρα η φιλόλογος Ευτυχία Δημητριάδου παρουσίασε μια σειρά κειμένων των μαθητών της, σχετικά με βιώματα ρατσιστικής συμπεριφοράς.

Κάποια από τα κείμενα τα διάβασαν οι ίδιοι οι μαθητές που τα έγραψαν.

Στην προσπάθειά της η συνάδελφος είχε τη βοήθεια της μεταπτυχιακής φοιτήτριας Πόπης Κυρμελίδου.

Πρόσκληση

2η εδκήλωση

Κυκλοφόρησε ήδη το ενημερωτικό φυλλάδιο του Ιανού με τις εκδηλώσεις του Μαρτίου.

Στις εκδηλώσεις συμπεριλαμβάνεται η παρουσίαση της φιλολόγου  Ευτυχίας Δημητριάδου.

Παίζοντας με την Οδύσσεια

Τα τρία τελευταία χρόνια προσπάθησα μαζί με τους μαθητές μου να προσεγγίσουμε την Οδύσσεια με διαφορετικούς τρόπους, πάντα όμως με αυτή τη διάθεση για παιχνίδι, που έχουν τα παιδιά του Γυμνασίου, που με λύπη μου έβλεπα να την αφήνουν έξω από την πόρτα των φιλολογικών μαθημάτων. Αποφάσισα να αφήσω ανοιχτή αυτή την πόρτα και να εκμεταλλευτώ τη δυναμική του παιχνιδιού προς όφελος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Από το παιχνίδι μας με την Οδύσσεια τα τρία τελευταία χρόνια στο 2 Γυμνάσιο Λαγκαδά και στο 3 Γυμνάσιο Τούμπας Θεσσαλονίκης προέκυψαν οι εξής εργασίες:
1. Η οπτικοποίηση της Οδύσσειας
2. Το φωτορομάντσο της Οδύσσειας
3. Η διασκευή του προοιμίου και της «ραψωδίας α» σε ραπ τραγούδι
4. Η δραματοποίηση της «ραψωδίας α»
5. Η Οδύσσεια σε κινούμενα σχέδια

1. Η οπτικοποίηση της Οδύσσειας

Η ιδέα της οπτικοποίησης της Οδύσσειας προέκυψε στην τάξη κατά την ανακεφαλαίωσή της, το σχολικό έτος 2006 – 2007, στο 2 Γυμνάσιο Λαγκαδά. Οι μαθητές είχαν δει στο μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας την οπτικοποίηση που έκανα στο ποίημα του Ελύτη «Όλα τα πήρε το καλοκαίρι» και σκέφτηκαν να εικονογραφήσουμε με τον ίδιο τρόπο τα κομβικά σημεία της Οδύσσειας.

Η πρόταση αυτή μου άρεσε πολύ, επειδή μας έδινε τη δυνατότητα να ανατρέξουμε την υπόθεση του έπους με έναν διαφορετικό και πιο διασκεδαστικό τρόπο από την τυπική επανάληψη.
Κατά την ώρα του μαθήματος επισημάναμε τα κύρια σημεία της υπόθεσης και μετά από συζήτηση καταλήξαμε ότι το πρώτο κολάζ μας θα έχει θέμα το όνειρο της Ναυσικάς και θα απεικονίζει τη Ναυσικά να κοιμάται, την Αθηνά, το όνειρο, δηλαδή μια άμαξα φορτωμένη με τα προικιά να οδεύει προς το ποτάμι, και την πανσέληνο. Στη συνέχεια τους έδειξα στον υπολογιστή του σχολείου πώς να αναζητούν εικόνες, έργα ζωγραφικής και φωτογραφίες στο διαδίκτυο χρησιμοποιώντας τις μηχανές αναζήτησης google και yahoo. Μπήκαμε στις ιστοσελίδες των μεγάλων μουσείων:
www.metmuseum.org
www.nationalgallery.org.uk
http://pintura.aut.org/
www.ibiblio.org/wm
www.louvre.fr
www.artcyclopedia.com
www.christusrex.org
και αναζητήσαμε έργα ζωγραφικής, γλυπτικής και φωτογραφίες, που θα μπορούσαμε να τα συνταιριάξουμε, για να δημιουργήσουμε το κολάζ μας. Αυτές τις εικόνες τις επεξεργαστήκαμε στον υπολογιστή του σχολείου, στο πρόγραμμα Adobe Fhotoshop και συνθέσαμε το πρώτο μας κολάζ, το όνειρο της Ναυσικάς, το εκτυπώσαμε και το αναρτήσαμε στην αίθουσά μας.

Δυστυχώς η εργασία δεν προχώρησε περισσότερο, επειδή το σχολείο δεν παρέχει την υλικοτεχνική υποδομή για τέτοιου είδους συνεργασίες (δεν είχαμε πρόσβαση στο εργαστήριο πληροφορικής, δεν μπορούσαμε να συναντηθούμε εκτός σχολικού ωραρίου, για να εργαστούμε ως ομάδα, επειδή τα περισσότερα παιδιά κατοικούσαν εκτός Λαγκαδά και υπήρχε πρόβλημα με τη συγκοινωνία κλπ), οπότε αποφάσισα να προχωρήσω μόνη μου στην οπτικοποίηση της Οδύσσειας, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες, αγγειογραφίες καθώς και έργα των Caravaggio, J.A. Ingres, G. Klimt, J. David, Rubens, Botticelli κ.α. Τη δουλειά που προέκυψε τη χρησιμοποιούμε αρκετοί συνάδελφοι ως εποπτικό υλικό στις περιληπτικές αναδιηγήσεις και στην ανακεφαλαίωση της Οδύσσειας. Μπορείτε να τη δείτε στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://www.slideshare.net/katerina60/odysseia-292714

2. Το φωτορομάντσο της Οδύσσειας

Κατά την επόμενη σχολική χρονιά, 2007-2008, αποφασίσαμε να παίξουμε διαφορετικά με την Οδύσσεια και με το υλικό που είχαμε στα χέρια μας, δημιουργώντας το φωτορομάντσο της Οδύσσειας. Καθώς μελετούσαμε το κείμενο, δουλεύαμε ταυτόχρονα το σενάριο. Η διανομή των ρόλων έγινε από την τάξη, οι ίδιοι οι μαθητές υπέδειξαν τον κατάλληλο συμμαθητή τους για τον κάθε ρόλο και στη συνέχεια φωτογραφηθήκαμε σύμφωνα με τις υποδείξεις της σκηνοθέτριας με ιδιαίτερο κέφι και χαρά. Τις φωτογραφίες των μαθητών τις μοντάρισα στα κολάζ της οπτικοποίησης της Οδύσσειας με το πρόγραμμα Adope Photoshop κι έτσι προέκυψε η δική μας Οδύσσεια, το φωτορομάντσο της Οδύσσειας, στο οποίο πρωταγωνιστούν οι μαθητές του 2ου Γυμνασίου Λαγκαδά. Στη συνέχεια οι μαθητές ανέλαβαν την αναπαραγωγή του CD και τη διανομή του. Η δουλεία μας παρουσιάστηκε στο τέλος της σχολικής χρονιάς στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων του σχολείου.

Μπορείτε να δείτε το φωτορομάντσο της Οδύσσειας στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση:

www.slideshare.net/katerina60/odysseia-photoromantso
3. Διασκευή του προοιμίου και της «ραψωδίας α»
σε ραπ τραγούδι
Το παιχνίδι με την Οδύσσεια συνεχίζεται και φέτος, σχολική χρονιά 2008 – 2009, στο 3ο Γυμνάσιο Τούμπας.
Δύο μαθητές του Α1, ο Ισμίνι Φάνης και ο Αθανασάκης Μιχάλης, όταν έμαθαν ότι το ραπ προέρχεται από τη λέξη ραψωδία και ότι οι αοιδοί τραγουδούσαν τα έπη και οι ραψωδοί τα απάγγελλαν με ρυθμό, διασκεύασαν το προοίμιο και τη «ραψωδία α» σε ραπ τραγούδι. Έγραψαν τους στίχους και στη συνέχεια ανaζήτησαν στο youtube ένα οργανικό κομμάτι ραπ, για να επενδύσουν μουσικά τους στίχους τους. Το παρουσίασαν μέσα στην αίθουσα και το χόρεψαν με τους συμμαθητές τους.

4. Δραματοποίηση της «ραψωδίας α»

Οι μαθητές του Α1 του 3ου Γυμνασίου Τούμπας, όταν είδαν το φωτορομάντσο της Οδύσσειας ενθουσιάστηκαν και θέλησαν να παίξουν κι αυτοί με την Οδύσσεια κι έτσι προχωρήσαμε στη δραματοποίηση της «ραψωδίας α». Δουλέψαμε ομαδικά το σενάριο, οι μαθητές αποφάσισαν μόνοι τους τη διανομή των ρόλων. Ο ρόλος του αοιδού δόθηκε στον μαθητή που έκανε τη ραπ διασκευή του προοιμίου. Συζητήσαμε για τα σκηνικά και τα κοστούμια. Συμφωνήσαμε ποιος θα φέρει τι από το σπίτι και χρησιμοποιήσαμε πολλά αντικείμενα του σχολείου. Τα σκηνικά τα έκαναν οι μαθητές με τη βοήθεια της καθηγήτριας των καλλιτεχνικών. Για το πρώτο σκηνικό ζωγράφισαν τον Όλυμπο ακολουθώντας την τεχνοτροπία των ερυθρόμορφων αγγείων και για το δεύτερο σκηνικό ζωγράφισαν την τοιχογραφία της άνοιξης. Η κατασκευή των σκηνικών και η δραματοποίηση της «ραψωδίας α» βιντεοσκοπήθηκε, τα βίντεο έγιναν στο πρόγραμμα windows movie maker και αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα του σχολείου.

5. Η Οδύσσεια σε κινούμενα σχέδια

Η ιδέα της απεικόνισης της Οδύσσειας σε κινούμενα σχέδια προέκυψε κατά την κατασκευή των σκηνικών της δραματοποίησης. Ο στόχος ήταν να δώσουμε τις περιπέτειες του Οδυσσέα και με χρονογραφική σειρά, αλλά και με την τεχνική του εγκιβωτισμού, που ακολουθεί η Οδύσσεια. Πιστεύω ότι η οπτικοποίηση βοηθά τους μαθητές να καταλάβουν την αφήγηση με χρονογραφική σειρά και την αφήγηση in maedia res. Έτσι συζητήσαμε το σενάριο και με τους δύο αφηγηματικούς τρόπους και αποφασίσαμε ότι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των βασικών σκηνών, που θα αποδίδουν τις περιπέτειες του Οδυσσέα θα είναι το καράβι, όσο αυτό υπάρχει, ενώ για τις υπόλοιπες περιπέτειες μετά την καταστροφή του καραβιού, ο συνδετικός κρίκος θα είναι φυσικά ο Οδυσσέας. Στη συνέχεια ζωγραφίσαμε τις 17 βασικές σκηνές και αποφασίσαμε ποια μέρη θα κατασκευαστούν με πλαστελίνη και ποια θα αποδοθούν με ζωγραφική. Έπειτα ζωγραφίσαμε τα σκηνικά – ταμπλό για τη φωτογράφηση και σε συνεργασία με την καθηγήτρια των καλλιτεχνικών κατασκευάσαμε με πλαστελίνη τους ήρωες, στήσαμε τα ταμπλό και τα φωτογραφίσαμε. Για κάθε σκηνή τραβήξαμε 10 – 16 φωτογραφίες, για να αποδώσουμε την κίνηση, συνολικά περίπου 300 φωτογραφίες. Επιλέξαμε τα ηχητικά εφέ, επεξεργαστήκαμε το υλικό στο πρόγραμμα adope photoshop και στο windows movie maker και κάναμε την Οδύσσεια σε κινούμενα σχέδια σε δύο εκδοχές• η πρώτη εκδοχή είναι με αφήγηση σε χρονογραφική σειρά και η δεύτερη με την τεχνική του εγκιβωτισμού, όπου το αφηγηματικό παρόν της Οδύσσειας παρουσιάζεται έγχρωμο και το αφηγηματικό παρελθόν παρουσιάζεται θολό, μέσα από παλιά τηλεόραση. Τέλος αναρτήσαμε τα δύο βίντεο στην ιστοσελίδα του σχολείου και σκοπεύουμε να παρουσιάσουμε το σύνολο της δουλειάς μας στο τέλος της σχολικής χρονιάς στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων του σχολείου.

Η Οδύσσεια σε αφήγηση με χρονογραφική σειρά

Η Οδύσσεια σε αφήγηση με εγκιβωτισμό

Αποτίμηση:

1. Οι μαθητές εμπεδώνουν καλύτερα την Οδύσσεια και τις αφηγηματικές τεχνικές του έπους. Ασχολούνται δημιουργικά με το κείμενο και εκφράζουν με το δικό τους τρόπο αυτά που εισπράττουν από την επαφή τους με την τέχνη του Ομήρου, αποδεικνύοντας ότι η εκπαιδευτική διαδικασία είναι και χαρά και παιχνίδι και δημιουργία.

2. Έρχονται σε επαφή με έργα τέχνης, γνωρίζουν δημιουργούς και τεχνοτροπίες. Μαθαίνουν να μην αντιμετωπίζουν παθητικά και αμήχανα την τέχνη, αλλά να τη χρησιμοποιούν δημιουργικά στο παιχνίδι τους.

3. Συνειδητοποιούν τις δυνατότητες που τους παρέχει η νέα τεχνολογία.

4. Εμπλέκονται σε διαδικασίες που τους δίνουν τη δυνατότητα
• να εκφραστούν δημιουργικά και να παράγουν συλλογικό έργο (ενεργητικοί μαθητές)
• να εκφράσουν τις καλλιτεχνικές τους κλίσεις στο σχολείο
• να γνωρίσουν και να αναδείξουν τις δεξιότητές τους.

Βοηθούνται ιδιαίτερα οι αδύνατοι μαθητές να αναδείξουν τις ικανότητές τους και τις κλίσεις τους και να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση.

5. Απολαμβάνουν τη συνεργασία και την ομαδικότητα. Δημιουργούν στενότερες σχέσεις μεταξύ τους, αλλά και με τον καθηγητή τους.

6. Βλέπουν ένα σχολείο δεκτικό σε δραστηριότητες που έχουν να προτείνουν οι ίδιοι και το αντιλαμβάνονται ως δικό τους χώρο έκφρασης.

Προκοπίου Κατερίνα,  φιλόλογος

“Παίζοντας με την Οδύσσεια”

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η πρώτη εκδήλωση της ομάδας Πρόταση.

Σε μια κατάμεστη αίθουσα η Κατερίνα Προκοπίου παρουσίασε το αποτέλεσμα του παιχνιδιού με τους μαθητές της γύρω από την Οδύσσεια.

Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες από την παρουσίαση.

πρόσκληση

Λογότυπο

Μετά από την ψηφοφορία μεταξύ των μελών και των φίλων του μπλογκ ως λογότυπο ψηφίστηκε το παρακάτω

Στο εξής θα βρίσκεται στα δεξιά της επιφάνειας.

Λογότυπο

1

2

Διαλέξτε κάποιο ή απορρίψτε τα όλα